Yüzde Hesaplama

Yüzde nedir?

Yüzde, bir miktarın 100 eşit parçaya bölündüğünde kaç parçasına karşılık geldiğini gösterir. "%25" ifadesi, 100'de 25 yani dörtte bir anlamına gelir. Alışverişteki indirimlerden maaş zamlarına, sınav sonuçlarından faiz oranlarına kadar günlük hayatın her yerinde yüzde hesabı yaparız.

1. Bir sayının yüzdesini bulma

Sonuç = Sayı × Yüzde ÷ 100

Örnek: 250'nin %20'si = 250 × 20 ÷ 100 = 50.

Pratik yol: %10'unu bulmak için sayının virgülünü bir basamak sola kaydırın (250 → 25). %20 bunun iki katı, %5 ise yarısıdır.

2. Bir sayının diğerinin yüzde kaçı olduğunu bulma

Yüzde = Parça ÷ Bütün × 100

Örnek: 180 soruluk bir sınavda 45 soruyu yanlış yaptıysanız, yanlışlarınız toplamın 45 ÷ 180 × 100 = %25'idir.

3. Yüzde değişim (artış veya azalış)

Değişim (%) = (Yeni değer − Eski değer) ÷ Eski değer × 100

Örnek: Fiyatı 80 TL'den 100 TL'ye çıkan bir ürünün fiyatı (100 − 80) ÷ 80 × 100 = %25 artmıştır. Fiyat 100 TL'den tekrar 80 TL'ye düşerse bu bir %20 azalıştır. Aynı tutardaki değişimin yüzdesinin yöne göre farklı çıkması, yüzde hesabının en çok karıştırılan noktasıdır.

4. Bir sayıyı yüzde artırma veya azaltma

Artırılmış değer = Sayı × (1 + Yüzde ÷ 100) Azaltılmış değer = Sayı × (1 − Yüzde ÷ 100)

Örnek: 1.500 TL'lik bir ürüne %15 indirim uygulanırsa yeni fiyat 1.500 × 0,85 = 1.275 TL olur. Aynı ürüne %15 zam gelirse fiyat 1.725 TL olur.

Sık yapılan hatalar

• Art arda indirimleri toplamak: %20 ve ardından %10 indirim toplam %30 değil, %28 indirim eder (0,80 × 0,90 = 0,72).
• Geri dönüşü aynı oranla hesaplamak: %50 düşen bir değerin eski seviyesine dönmesi için %100 artması gerekir.
• Yüzde ile yüzde puanı karıştırmak: Faizin %10'dan %12'ye çıkması 2 puanlık bir artıştır, ama oransal olarak %20'lik bir artıştır.

İlgili hesaplamalar

Yüzde hesabının en sık kullanıldığı alanlar için özel araçlarımız da var: Fiyatlara vergi eklemek için KDV hesaplama, maaş artışını görmek için maaş zammı hesaplama, satış kârınızı bulmak için kâr marjı hesaplama araçlarını deneyebilirsiniz.