Girdiğiniz bilgiler cihazınızda kalır. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır.
Fazla mesai (fazla çalışma) nedir?
İş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresi en fazla 45 saattir. Bu sürenin üzerinde yapılan çalışmalara fazla çalışma, halk arasında ise fazla mesai denir. Fazla çalışma yapan işçiye her saat için normal saat ücretinin %50 fazlası ödenir.
Sözleşmeyle haftalık çalışma süresi 45 saatin altında belirlenmişse (örneğin 40 saat), 40 ile 45 saat arasındaki çalışmalara fazla sürelerle çalışma denir ve bu saatler için normal ücretin %25 fazlası ödenir.
Saatlik ücret nasıl bulunur?
Aylık ücretle çalışanlarda saatlik ücret, aylık brüt ücretin 225 saate bölünmesiyle bulunur. Bu sayı, ayda 30 gün ve haftada 45 saat çalışma esasına dayanır (günlük 7,5 saat × 30 gün).
Saatlik brüt ücret = Aylık brüt ücret ÷ 225 Fazla mesai ücreti = Saatlik ücret × Zam katsayısı × Fazla çalışma saati
Zam katsayıları
| Çalışma türü | Katsayı |
|---|---|
| Fazla çalışma (haftalık 45 saati aşan) | 1,5 |
| Fazla sürelerle çalışma (sözleşme süresi ile 45 saat arası) | 1,25 |
| Hafta tatili ve resmi tatil çalışması | 2 (1 günlük ek ücret) |
Örnek hesaplama
Aylık brüt maaşı 36.000 TL olan ve bir ayda 10 saat fazla çalışma yapan bir işçi için:
- Saatlik brüt ücret: 36.000 ÷ 225 = 160,00 TL
- Zamlı saatlik ücret: 160 × 1,5 = 240,00 TL
- Brüt fazla mesai ücreti: 240 × 10 = 2.400,00 TL
Fazla mesai ücreti maaşla birlikte bordroya eklenir. Bu yüzden SGK primi, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisi kesintilerine tabidir. Aracımızın gösterdiği net tutar, seçtiğiniz gelir vergisi dilimine göre yapılmış bir tahmindir.
Yıllık fazla çalışma sınırı ve serbest zaman
- Bir yılda yapılabilecek fazla çalışma en fazla 270 saattir.
- Fazla çalışma için işçinin yazılı onayı alınması gerekir.
- İşçi isterse fazla çalışma ücreti yerine, her saat için 1 saat 30 dakika serbest zaman kullanabilir. Serbest zaman altı ay içinde kullandırılmalıdır.
Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır. Bazı sektörlerde ve toplu iş sözleşmelerinde farklı oranlar uygulanabilir.
İlgili hesaplamalar
Fazla mesai ücreti o ayın bordrosuna eklendiği için toplam net maaşınızı görmek isterseniz brüt maaşınıza fazla mesai tutarını ekleyip brütten nete maaş hesaplama aracına yazabilirsiniz. Net maaşınız biliniyorsa önce netten brüte hesaplama ile brüt ücretinizi bulun.
Sıkça Sorulan Sorular
Fazla mesai ücreti brüt mü net mi ödenir?
Fazla mesai ücreti brüt olarak hesaplanır ve maaş bordrosuna eklenir. SGK, işsizlik, gelir vergisi ve damga vergisi kesildikten sonra net olarak ödenir.
Fazla mesai saat ücreti neden 225'e bölünerek bulunuyor?
Haftalık 45 saatlik yasal çalışma süresi 6 güne bölündüğünde günlük 7,5 saat eder. Aylık ücret 30 gün üzerinden hesaplandığı için 7,5 × 30 = 225 saat esas alınır.
Maaşa fazla mesai dahil denebilir mi?
Yargıtay kararlarına göre sözleşmeye "fazla mesai ücretine dahildir" hükmü konulabilir, ancak bu yalnızca yıllık 270 saate kadar geçerlidir. Bunu aşan fazla çalışmalar için ayrıca ücret ödenmesi gerekir.
Hafta sonu çalışmasının ücreti nasıl hesaplanır?
Hafta tatili gününde çalışan işçiye, o gün için bir günlük ek ücret ödenir. Bu da normal günlük ücretin iki katı anlamına gelir. Aracımızdaki "%100 zamlı" seçeneği bu durum içindir.