Girdiğiniz bilgiler cihazınızda kalır. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır.
Kıdem tazminatı nedir?
Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış bir işçinin, kanunda sayılan sebeplerle iş sözleşmesi sona erdiğinde aldığı tazminattır. 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun hâlâ yürürlükte olan 14. maddesine göre işçiye, çalıştığı her tam yıl için 30 günlük brüt ücreti tutarında tazminat ödenir. Bir yıldan artan süreler için de orantılı ödeme yapılır.
Kimler kıdem tazminatı alabilir?
En az 1 yıl çalışmış olmanın yanında, iş sözleşmesinin aşağıdaki yollardan biriyle sona ermesi gerekir:
- İşverenin, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı dışında bir sebeple işçiyi işten çıkarması,
- İşçinin haklı bir nedenle (örneğin maaşın ödenmemesi, mobbing, sağlık sebepleri) sözleşmeyi feshetmesi,
- Askerlik görevi nedeniyle işten ayrılma,
- Emeklilik veya emeklilik için gereken prim günü ve sigortalılık süresini doldurarak ayrılma,
- Kadın işçinin evlendikten sonraki bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması,
- İşçinin vefatı (bu durumda tazminat yasal mirasçılara ödenir).
Kendi isteğiyle istifa eden işçi, yukarıdaki istisnalar dışında kural olarak kıdem tazminatı alamaz.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Hesaplamada son brüt ücretin yanında yemek, yol, düzenli prim ve ikramiye gibi süreklilik gösteren ödemeler de dikkate alınır. Bu toplam tutara giydirilmiş brüt ücret denir.
Kıdem tazminatı = Giydirilmiş ücret × (Tam yıl + Ay ÷ 12 + Gün ÷ 365)
Hesaplanan tutardan yalnızca damga vergisi (%0,759) kesilir. Tavan tutarına kadar olan kıdem tazminatı gelir vergisinden ve SGK priminden muaftır.
Kıdem tazminatı tavanı
Giydirilmiş ücretiniz ne kadar yüksek olursa olsun, bir yıl için ödenecek kıdem tazminatı tavanı aşamaz. Tavan, en yüksek devlet memuruna ödenen emeklilik ikramiyesine bağlı olarak her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir. Aracımızda kullanılan güncel tavan: 73.729,87 TL.
Örnek hesaplama
5 yıl 3 ay 10 gün çalışmış ve son giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan bir işçi düşünelim (tutar tavanın altında kabul edilmiştir):
- 5 tam yıl için: 40.000 × 5 = 200.000,00 TL
- 3 ay için: 40.000 × 3 ÷ 12 = 10.000,00 TL
- 10 gün için: 40.000 × 10 ÷ 365 = 1.095,89 TL
- Brüt kıdem tazminatı: 211.095,89 TL
- Damga vergisi (binde 7,59): 1.602,22 TL
- Net kıdem tazminatı: 209.493,67 TL
Ödeme süresi ve faiz
Kıdem tazminatı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte muaccel olur, yani ödenmesi gerekir. Zamanında ödenmeyen tazminat için işçi, mevduata uygulanan en yüksek faiz oranında gecikme faizi talep edebilir. Anlaşmazlık durumunda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır. Tazminat hakkınızın doğup doğmadığı işten ayrılma şeklinize bağlıdır. Emin değilseniz bir iş hukuku avukatına veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na danışmanızı öneririz.
İlgili hesaplamalar
İşten bildirim süresine uyulmadan çıkarıldıysanız kıdem tazminatına ek olarak ihbar tazminatı da alabilirsiniz. Hizmet sürenizi gün olarak kontrol etmek için iki tarih arası gün hesaplama aracını, net maaşla çalışıyorsanız brüt ücretinizi bulmak için netten brüte maaş hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Kural olarak hayır. Ancak emeklilik şartlarını doldurma, askerlik, evlilik (kadın işçi için bir yıl içinde) veya maaşın ödenmemesi gibi haklı nedenlerle yapılan istifalarda kıdem tazminatı alınabilir.
Kıdem tazminatından hangi kesintiler yapılır?
Tavana kadar olan kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir. Gelir vergisi ve SGK primi kesilmez.
Giydirilmiş ücrete neler dahildir?
Çıplak brüt ücrete ek olarak düzenli ödenen yemek, yol, kira, yakacak yardımı, ikramiye ve primler eklenir. Yıllık ödenen ikramiyeler 12'ye bölünerek aylık tutara eklenir. Arızi, yani tek seferlik ödemeler dahil edilmez.
Bir yılı doldurmadan işten çıkarılırsam ne olur?
Kıdem tazminatı için en az bir yıl çalışma şartı vardır. Bir yılı doldurmadan işten çıkarılan işçi kıdem tazminatı alamaz, ancak şartları varsa ihbar tazminatı alabilir.
Kıdem tazminatı tavanı ne zaman değişir?
Tavan her yıl Ocak ve Temmuz aylarında, memur maaş katsayılarına göre güncellenir. Tazminat, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki tavana göre hesaplanır.