Part Time Maaş Hesaplama (Kısmi Süreli Çalışma)

Kısmi süreli (part time) çalışma nedir?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesine göre işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlendiği sözleşmeler kısmi süreli iş sözleşmesidir. Uygulamada tam süreli çalışmanın üçte ikisine kadar olan çalışmalar kısmi süreli kabul edilir. Haftalık 45 saatlik tam zamanlı çalışmada bu sınır 30 saattir.

Kanun, kısmi süreli çalışanın, haklı bir neden olmadıkça tam süreli emsaline göre farklı işleme tabi tutulamayacağını açıkça belirtir. Ücret ve bölünebilir menfaatler çalışma süresiyle orantılı olarak ödenir; yıllık izin, kıdem tazminatı gibi haklar da kısmi süreli çalışanlar için geçerlidir.

Asgari saatlik ücret ne kadar?

Asgari ücret aylık 30 gün ve günlük 7,5 saat üzerinden, yani ayda 225 saat esas alınarak belirlenir. Kısmi süreli çalışana ödenecek saatlik ücret, asgari ücretin saatlik karşılığının altında olamaz.

Asgari saatlik brüt ücret = Brüt asgari ücret (33.030,00 TL) ÷ 225 Aylık brüt part time maaş = Saatlik brüt ücret × Ay içinde çalışılan toplam saat SGK prim günü = Toplam çalışma saati ÷ 7,5

SGK prim günü ve eksik gün

Kısmi süreli çalışanların SGK'ya bildirilecek prim gün sayısı, ay içinde çalıştıkları toplam sürenin 7,5 saate bölünmesiyle bulunur. Bölme sonucu küsuratlı çıkarsa uygulamada tam güne tamamlanır; aracımız da prim gününü bu şekilde yukarı yuvarlar ve hem tam sonucu hem yuvarlanmış günü gösterir. 30 günden az bildirilen günler bordroda eksik gün olarak görünür ve eksik gün nedeni olarak "kısmi süreli çalışma" kodu seçilir.

Prime esas kazanç, bildirilen gün sayısına göre hesaplanan asgari tutarın altında olamaz. Bu nedenle prim günü yukarı yuvarlandığında, asgari saatlik ücretle çalışan birinin SGK primi brüt ücretinden biraz daha yüksek bir tutar üzerinden hesaplanabilir. Aracımız bu durumu sonuç kutusunda ayrıca belirtir.

Eksik günleriniz emeklilik için gereken prim gününe daha geç ulaşmanız anlamına gelir. Kısmi süreli çalışanlar, ay içindeki eksik günlerini tamamlamak için isteğe bağlı sigorta primi ödeyebilir.

Örnek hesaplama

2026 oranlarıyla bir ayda 90 saat çalışan ve saatine 200 TL brüt ücret alan bir çalışanı düşünelim:

• Aylık brüt maaş: 90 × 200 = 18.000 TL
• SGK prim günü: 90 ÷ 7,5 = 12 gün; eksik gün: 18
• SGK işçi payı (%14) ve işsizlik sigortası (%1): 2.700 TL
• Asgari ücret istisnası 12 günlük tutara göre uygulandıktan sonra gelir vergisi 610,47 TL, damga vergisi 36,34 TL
• Tahmini net maaş: 14.653,19 TL

Aynı çalışan asgari saatlik ücretle (33.030 TL brüt asgari ücrette 146,80 TL) çalışsaydı 90 saat için brüt maaşı 13.212 TL, net maaşı ise 11.230,20 TL olurdu. Asgari ücret seviyesindeki kazancın gelir ve damga vergisi istisna kapsamında kaldığı için yalnızca SGK ve işsizlik primi kesilir.

Dikkat edilmesi gerekenler

• Asgari ücret istisnası: Gelir vergisi ve damga vergisi istisnası ay içinde çalışılan gün sayısıyla orantılı uygulanır. Aracımız istisnayı prim gününe göre oranlar.
• Haftalık saatten aylık saate: Bir ay ortalama 4,33 haftadır. Haftada 20 saat çalışan biri için ayda yaklaşık 87 saat hesaplanır; ancak bordroda ay içinde fiilen çalışılan saatler esas alınır.
• Birden fazla işte çalışmak: Aynı ayda birden fazla işverende part time çalışıyorsanız vergi hesabı her işverende ayrı yapılır; yıllık gelirinize göre beyanname vermeniz gerekebilir.

Part time çalışmanın diğer haklara etkisi

Kısmi süreli çalışmak yalnızca maaşı değil, prim günüyle bağlantılı diğer hakları da etkiler. Örneğin işsizlik maaşı için son üç yılda en az 600 gün prim gerekir. Ayda 12 gün prim bildirilen bir çalışan, üç yılda en fazla 432 güne ulaşır ve bu nedenle yalnızca part time çalışarak işsizlik ödeneğine hak kazanamayabilir. Hastalık raporlarında da rapordan önceki bir yıl içinde 90 gün prim şartı aranır.

Ücret ise çalışma süresiyle tam orantılıdır: Asgari ücretle 90 saat çalışan birinin 11.230,20 TL'lik neti, tam zamanlı asgari ücretlinin net ücretinin (28.075,50 TL) tam %40'ıdır; çünkü 90 saat, aylık 225 saatin %40'ına karşılık gelir. Yıllık ücretli izin süresi ise kısmi süreli çalışanlarda da tam zamanlılarla aynı gün sayısı üzerinden belirlenir.

Net maaş, yılın ilk ayı ve standart bir bordro varsayımıyla hesaplanmış tahmini bir tutardır. Prim günü yuvarlaması ve istisna uygulaması bordro programına göre küçük farklılıklar gösterebilir.

İlgili hesaplamalar

Tam zamanlı bir işle karşılaştırmak için brütten nete maaş hesaplama ve iki teklifi saat başı kazanca göre kıyaslamak için iş teklifi karşılaştırma aracını kullanabilirsiniz. Bir ürünün kaç saatlik emeğinize mal olduğunu kaç saatlik emek hesaplama aracıyla görebilirsiniz.