Girdiğiniz bilgiler cihazınızda kalır. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır.
Yıllık ücretli izin hakkı ne zaman doğar?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesine göre işyerinde, deneme süresi de dahil olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçi yıllık ücretli izin hakkı kazanır. İzin hakkı her hizmet yılının dolduğu gün, yani işe giriş tarihinizin yıl dönümünde doğar. Bu hak anayasal güvence altındadır; işçi izin hakkından vazgeçemez, işveren de izin yerine para ödeyerek bu hakkı ortadan kaldıramaz.
Kaç gün izin hakkınız var?
| Hizmet süresi | Yıllık izin |
|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) | 14 gün |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün |
| 15 yıl ve daha fazla | 26 gün |
Bu süreler yasal alt sınırlardır; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir. Ayrıca 18 ve daha küçük yaştaki işçiler ile 50 ve daha büyük yaştaki işçilere verilecek yıllık izin 20 günden az olamaz. Yer altı işlerinde çalışanların izin süreleri ise 4 gün artırılarak uygulanır.
Hizmet yılı 1–5 → 14 gün, 6–14 → 20 gün, 15 ve üzeri → 26 gün Hak ediş tarihinde yaş ≤ 18 veya ≥ 50 ise → en az 20 gün Kalan izin = Hak edilen toplam izin − Kullanılan izin
Aracımız her yıl dönümünde kıdeminizi ve o tarihteki yaşınızı ayrı ayrı kontrol eder. Böylece örneğin 49 yaşındayken 14 gün izin alan bir çalışanın, 50 yaşını doldurduktan sonraki ilk hak edişte 20 güne çıkması doğru şekilde gösterilir.
Örnek hesaplama
15 Mart 2014 tarihinde işe giren ve 10 Haziran 1975 doğumlu bir çalışanın 21 Ekim 2026 itibarıyla izin hakkını hesaplayalım:
- 1–5. hizmet yılları (2015–2019): 5 × 14 = 70 gün
- 6–12. hizmet yılları (2020–2026): 7 × 20 = 140 gün
- Toplam hak edilen izin: 210 gün
- Çalışan bugüne kadar 100 gün izin kullandıysa kalan izni 110 gün olur.
Bu çalışanın bir sonraki hak ediş tarihi 15 Mart 2027'dir ve o tarihte 13. hizmet yılını tamamlayarak yeniden 20 gün izin kazanır. 15. hizmet yılını doldurduğu 15 Mart 2029'dan itibaren ise her yıl 26 gün izne hak kazanacaktır.
Yaş kuralına bir örnek: 1 Mayıs 2007 doğumlu bir genç 1 Eylül 2024'te işe başlarsa, ilk hak ediş tarihi olan 1 Eylül 2025'te 18 yaşında olduğu için kıdemi 1 yıl olmasına rağmen 14 değil 20 gün izne hak kazanır.
İzin günleri nasıl sayılır?
- Tatiller izne dahil edilmez: İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz (md. 56). 14 günlük izin, takvimde genellikle iki haftadan uzun bir dönemi kapsar.
- Bölerek kullanma: İzin kural olarak bölünemez; ancak taraflar anlaşırsa bir bölümü 10 günden az olmamak üzere en fazla üçe bölünebilir.
- Mevsimlik işler: Niteliği gereği bir yıldan kısa süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara yıllık izin hükümleri uygulanmaz. Ancak aynı işverende her yıl tekrar eden ve toplamda bir yılı aşan çalışmalar için durum ayrıca değerlendirilir.
- Yol izni: İznini başka bir şehirde geçirecek işçi talep ederse, gidiş-dönüş için toplam 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilir.
- İş sözleşmesi sona ererse: Kullanılmamış izinlerin ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden işçiye ödenir (md. 59). Aracımız brüt maaşınızı girerseniz bu tutarı da tahmin eder: kalan gün × (brüt maaş ÷ 30).
İzin ne zaman ve nasıl kullanılır?
İzin, işçinin talebi dikkate alınarak işverence belirlenen bir tarihte kullanılır. İşveren, izin dönemlerini işin düzenine göre planlayabilir; ancak iznin hiç kullandırılmaması veya sürekli ertelenmesi kanuna aykırıdır. Kanunun 57. maddesine göre işveren, izin süresine ait ücreti işçi izne başlamadan önce peşin olarak ödemek ya da avans olarak vermek zorundadır.
İzin süresince işçinin ücret karşılığı başka bir işte çalışması yasaktır. 58. maddeye göre izindeyken başka bir işte çalıştığı anlaşılan işçiye ödenen izin ücreti geri istenebilir. İzin hakkı dinlenme amacı taşıdığı için, işçi ile işveren anlaşsa bile iznin kullandırılmayıp her yıl paraya çevrilmesi mümkün değildir; ücret ödemesi yalnızca iş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmamış izinler için yapılır.
Bu hesaplama İş Kanunu kapsamındaki işçiler içindir. Devlet memurları, basın çalışanları ve deniz iş kanununa tabi çalışanlar için farklı kurallar uygulanır. Önceki işyerlerindeki çalışmalar, aynı işverene ait değilse kural olarak kıdeme eklenmez.
İlgili hesaplamalar
Çalışma sürenizi gün olarak görmek için iki tarih arası gün hesaplama, yaşınızı kontrol etmek için yaş hesaplama aracını kullanabilirsiniz. İşten ayrılıyorsanız kıdem tazminatı hesaplama aracıyla diğer alacaklarınızı da hesaplayın.
Sıkça Sorulan Sorular
İşe yeni başladım, ne zaman izin kullanabilirim?
Yıllık ücretli izin hakkı, deneme süresi dahil bir yılı doldurduğunuz gün doğar. İşveren isterse daha önce izin verebilir, ancak bu yasal bir zorunluluk değildir.
Cumartesi günleri izinden sayılır mı?
Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izinden sayılmaz. Cumartesi günü işyerinde normalde çalışılan bir günse izinden düşülür; çalışılmayan bir günse düşülmez.
Kullanmadığım izinler yanar mı?
Yıllık izin hakkı iş sözleşmesi devam ettiği sürece zamanaşımına uğramaz. Sözleşme sona erdiğinde kullanılmayan izinlerin ücreti ödenir.
İzin süresi hangi yaşa göre belirlenir?
Aracımız izin hakkının doğduğu tarihteki yaşınızı esas alır. O tarihte 18 yaş ve altında ya da 50 yaş ve üzerindeyseniz izniniz en az 20 gün olur.