İşsizlik Maaşı Hesaplama

İşsizlik maaşı nedir, kimler alabilir?

Resmi adıyla işsizlik ödeneği, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında, işini kendi isteği ve kusuru dışında kaybeden sigortalılara İŞKUR tarafından ödenen geçici bir gelirdir. Çalışırken bordronuzdan kesilen işsizlik sigortası primi bu fonu besler. Ödenek almak için kanunun 51. maddesindeki şartların hepsinin birlikte sağlanması gerekir:

• Kusursuz işsizlik: İşveren tarafından çıkarılmış olmak, haklı nedenle istifa etmek (İş Kanunu md. 24), belirli süreli sözleşmenin bitmesi ya da işyerinin kapanması gibi hâller kabul edilir. Kendi isteğiyle istifa edenler ve ahlak ile iyi niyet kurallarına aykırı davranış nedeniyle (md. 25/II) çıkarılanlar ödenek alamaz.
• Son 120 gün kesintisiz prim: İş sözleşmesinin sona ermesinden önceki son 120 gün boyunca aralıksız prim ödenmiş olmalıdır.
• Son 3 yılda en az 600 gün prim: İşten ayrılmadan önceki son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olmalıdır.
• 30 gün içinde başvuru: İşten ayrıldıktan sonra 30 gün içinde İŞKUR'a ya da e-Devlet üzerinden başvurulmalıdır. Geç başvurulursa gecikilen süre toplam ödeme süresinden düşülür.

İşsizlik maaşı nasıl hesaplanır?

Kanunun 50. maddesine göre günlük ödenek, son dört aylık prime esas kazançlara göre hesaplanan günlük ortalama brüt kazancın %40'ı kadardır. Ancak bu tutar, brüt asgari ücretin %80'ini geçemez. Ödenekten gelir vergisi ve SGK primi kesilmez; yalnızca damga vergisi (binde 0,759) düşülür.

Aylık brüt ödenek = Son 4 ayın ortalama brüt kazancı × %40 Üst sınır = Brüt asgari ücret (33.030,00 TL) × %80 Aylık net ödenek = Brüt ödenek − Damga vergisi

Ödeme süresi ise son üç yıldaki prim gününüze göre belirlenir:

Örnek hesaplama

Son dört ayda ortalama 60.000 TL brüt kazanan ve son üç yılda 900 gün primi bulunan bir çalışan işten çıkarılmış olsun:

• Aylık brüt ödenek: 60.000 × %40 = 24.000,00 TL. Brüt asgari ücretin 33.030 TL olduğu dönemde üst sınır 26.424,00 TL olduğundan sınır aşılmaz.
• Damga vergisi (binde 7,59): 182,16 TL
• Aylık net ödenek: 23.817,84 TL
• 900 gün prim olduğu için ödeme süresi 240 gün, yani 8 aydır. Toplam net ödeme: 190.542,72 TL

Aynı kişi ortalama 80.000 TL brüt kazanıyor olsaydı %40'lık tutar 32.000 TL'ye çıkardı; ancak üst sınır nedeniyle ödenek 26.424 TL brüt, damga vergisi sonrası 26.223,44 TL net olarak ödenirdi. Yani belirli bir maaşın üzerinde işsizlik maaşı artmaz.

Bilmeniz gereken ayrıntılar

• Prim günü sınırı: Bir yıl için en fazla 360 gün prim bildirilir. Bu yüzden son üç yılda en fazla 1.080 gün prim olabilir ve en uzun ödeme süresi 10 aydır.
• Ödeme zamanı: Ödenek her ayın sonunda, o ayın tamamı için aylık olarak bankaya yatırılır. İlk ödeme, başvuruyu izleyen ayın sonunda yapılır.
• Genel sağlık sigortası: Ödenek alınan süre boyunca sağlık primleriniz İşsizlik Sigortası Fonu tarafından ödenir; siz ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişiler sağlık hizmetinden yararlanmaya devam edersiniz.
• Yeni işe girerseniz: Sigortalı bir işe başladığınızda ödeme kesilir. Yeni bir hak kazanmadan yeniden işsiz kalırsanız, önceki hakkınızdan kalan süre için ödemeye devam edilip edilmeyeceğini İŞKUR'a sorarak öğrenebilirsiniz.
• Kıdem tazminatı engel değildir: Kıdem ve ihbar tazminatı almanız işsizlik maaşı almanıza engel olmaz.

Başvuru nasıl yapılır?

İşten ayrıldıktan sonra e-Devlet'teki "İşsizlik Ödeneği Başvurusu" hizmetinden ya da en yakın İŞKUR hizmet merkezine giderek başvurabilirsiniz. Başvuruda ayrıca bir belge istenmez; işverenin SGK'ya bildirdiği işten ayrılış bildirgesi ve prim kayıtları sistem üzerinden kontrol edilir. Bu nedenle işten çıkış kodunun doğru girilmesi çok önemlidir. Kodun yanlış olduğunu düşünüyorsanız önce işvereninizden düzeltme isteyin; sonuç alamazsanız hukuki yollara başvurabilirsiniz.

Ödenek hangi durumlarda kesilir?

4447 sayılı Kanun'un 48. maddesine göre ödenek alırken aşağıdaki durumlardan biri gerçekleşirse ödeme durdurulur:

• İŞKUR'un önerdiği, mesleğinize uygun ve son işinizdeki ücret ve çalışma koşullarına yakın bir işi haklı bir neden olmadan reddetmek,
• Önerilen meslek geliştirme veya eğitim programına katılmamak ya da programı haklı neden olmadan bırakmak,
• İŞKUR'un bilgi ve belge isteklerine zamanında yanıt vermemek,
• Gelir getiren bir işte çalışmaya başlamak veya yaşlılık aylığı almaya başlamak.

Yersiz alınan ödemeler yasal faiziyle birlikte geri istenir. Bu yüzden ödenek alırken yeni bir işe başladığınızda durumu gecikmeden bildirmeniz gerekir.

Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır. Ödeneğin bağlanıp bağlanmayacağına ve kesin tutarına, işverenin SGK'ya bildirdiği işten ayrılış kodu ve prim kayıtları esas alınarak İŞKUR karar verir.

İlgili hesaplamalar

İşten çıkarıldıysanız alacaklarınızı kıdem tazminatı hesaplama ve ihbar tazminatı hesaplama araçlarıyla kontrol edebilirsiniz. Bildirim süresine uyulsa bile fesih kötü niyetle yapıldıysa kötüniyet tazminatı hesaplama aracına göz atın.