Peşin mi Taksit mi Hesaplama

Peşin mi taksit mi: asıl soru ne?

Mağazalar çoğu zaman aynı ürün için iki fiyat sunar: peşin fiyat ve biraz daha yüksek taksitli fiyat. İlk bakışta peşin ucuz görünür, ama taksitle aldığınızda paranız sizde kalır ve bu sürede onu mevduatta, altında ya da başka bir yatırımda değerlendirebilirsiniz. Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde bugün ödenen 1.000 TL ile altı ay sonra ödenen 1.000 TL aynı değerde değildir.

Doğru karşılaştırma için taksitlerin bugünkü değerini bulmak gerekir. Bu araç her taksiti, paranızın kazanabileceği aylık getiriyle bugüne indirger ve peşin fiyatla kıyaslar.

Taksitlerin bugünkü değeri = Σ Taksit ÷ (1 + aylık getiri)^ay Peşin avantajı = Taksitlerin bugünkü değeri − Peşin fiyat

Taksitin gizli faizi nedir?

Taksitli fiyat peşin fiyattan yüksekse, aradaki fark aslında size verilen bir kredinin faizidir. Aracımız, taksitlerin bugünkü değerini peşin fiyata eşitleyen aylık oranı bulur ve bunu gizli aylık faiz olarak gösterir. Kural basittir:

• Gizli faiz, paranızın aylık getirisinden düşükse taksitle almak avantajlıdır.
• Gizli faiz, paranızın aylık getirisinden yüksekse peşin almak avantajlıdır.
• Taksitli fiyat peşin fiyata eşitse (faizsiz taksit), paranız sıfırın üzerinde herhangi bir getiri sağladığı sürece taksit her zaman kazançlıdır.

Örnek hesaplama

Bir buzdolabının peşin fiyatı 30.000 TL, taksitli fiyatı ise 6 × 5.500 = 33.000 TL olsun. Taksitli fiyat %10 daha pahalı görünür.

• Paranızı aylık %3 getiriyle değerlendirebiliyorsanız, taksitlerin bugünkü değeri 29.794,55 TL'dir. Taksitle almak bugünkü parayla 205,45 TL daha kârlıdır.
• Aynı paranın getirisi aylık %2 olsaydı bugünkü değer 30.807,87 TL olurdu ve peşin almak 807,87 TL daha avantajlı çıkardı.
• Bu örnekte taksitin gizli faizi aylık %2,79, bileşik yıllık karşılığı ise yaklaşık %39,2'dir.

Aynı ürün 6 × 5.000 TL faizsiz taksitle satılsaydı, %3 aylık getiriyle taksitlerin bugünkü değeri 27.085,96 TL olur ve taksit 2.914 TL kazandırırdı.

Aylık getiri oranını nasıl belirlerim?

Buraya, peşin ödemeyip elinizde tutacağınız parayı gerçekten nerede değerlendireceğinizi yazın:

• Vadeli mevduat: Bankanın yıllık faiz oranından stopaj düşüldükten sonra 12'ye bölün. Yıllık %42 brüt faiz ve %17,5 stopajla aylık net getiri yaklaşık %2,9'dur. Kesin rakam için mevduat faizi hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
• Parayı değerlendirmeyecekseniz: Para hesapta faizsiz bekleyecekse getiri %0'dır. Bu durumda taksitli fiyat peşinden yüksekse peşin almak her zaman daha avantajlıdır.
• Kredi kartı borcunuz varsa: Peşin ödeyip kartta borç bırakacaksanız, kart faizini getiri olarak yazın. Bu durumda peşin ödemenin gerçek maliyeti çok daha yüksektir.

Dikkat edilmesi gerekenler

• Komisyon ve vade farkı: Bazı satıcılar taksitli satışta peşine göre ayrıca komisyon ekler. Karşılaştırırken mağazanın gerçek peşin fiyatını sorun.
• İlk taksit ne zaman ödeniyor? Kredi kartı taksitlerinde ilk taksit genelde bir sonraki ekstrede ödenir. İlk taksit alışveriş anında ödeniyorsa "İlk taksit alışverişte ödeniyor" kutusunu işaretleyin.
• Bütçe disiplini: Taksit matematik olarak kârlı olsa bile, aynı anda çok sayıda taksit üstlenmek aylık bütçenizi zorlayabilir.

Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Paranızın gelecekteki getirisi garanti değildir; sonuç yazdığınız getiri oranına göre değişir.

İlgili hesaplamalar

Banka kredisiyle alım yapmayı düşünüyorsanız taksitinizi kredi hesaplama aracıyla, birikiminizin zaman içindeki büyümesini bileşik faiz hesaplama aracıyla görebilirsiniz. Peşin indirimini yüzde olarak görmek için yüzde hesaplama aracını kullanabilirsiniz.